In 2008 is het exact vijf eeuwen geleden dat de Leuvense hoogleraar Gemma Frisius (1508-1555), wiskundige en medicus, werd geboren. Gemma Frisius was één van de eersten ooit om een echte wereldkaart te maken. Hoog tijd dus voor een overzichtstentoonstelling.
In de tijd van Frisius geloofde men dat de aarde en de mensen het centrum van het heelal waren. Gemma Frisius kende de opvattingen van Copernicus, die voor het eerst het bewijs leverde dat de aarde rond de zon draait, lang voor ze gepubliceerd werden. De ideeën van Copernicus waren omstreden, maar toch sloot Frisius zich erbij aan. Gesterkt door die kennis en zijn studies ontwierp hij de eerste wereldkaarten in onze gebieden en liet ze uitgeven bij een Leuvens'uitgever. Samen met een Leuvense goudsmid maakte hij ook wereld- en hemelbollen om zijn kaarten in een realistische vorm weer te geven.
Gemma was zo de grondlegger van een bloeiende Leuvense school voor cartografie en voor de bouw van wetenschappelijke precisie-instrumenten. Hij werkte voor verschillende vorsten en voor een internationaal publiek.
Van zijn handboek voor arithmetica of rekenkunde verschenen meer dan zeventig edities. Gemma Frisius voerde in Leuven ook de eerste dissecties op mensenlijken uit. Ronkende namen als Vesalius, Mercator en Dodoens behoorden tot zijn leerlingen en erkenden in hun publicaties dat ze hem veel verschuldigd waren.
PRONKSTUKKEN
Op de tentoonstelling in de Centrale Bibliotheek zullen vooral Gemma's eigen publicaties centraal staan. De overvloedige en prachtige illustraties die erin voorkomen, zullen iedereen bekoren. De Leuvense universiteitsbibliotheek heeft de meeste van Frisius' publicaties in bezit. Pronkstuk van de tentoonstelling ongetwijfeld Gemma Frisius'persoonlijk exemplaar van Copernicus''Over de omlopen van de hemellichamen'. Als publicatie bij de tentoonstelling wordt een fraaie plaquette met kleurillustraties uitgegeven, waarin onze huidige kennis over Gemma en zijn werk wordt samengevat.
JAAR VAN DE AARDE
De tentoonstelling kadert in het 'Gemma Frisius-jaar', een initiatief van het Nationaal Comité voor de geschiedenis van de wetenschappen dat zich op zijn beurt inspireert op '2008, Jaar van de Planeet Aarde' van Unesco.
PRAKTISCH
wo 29/05-vr 10/07, Gemma Frisius 1508-2008, Centrale Bibliohteek K.U.Leuven, Ladeuzeplein, Leuven ma-do | 09.00-22.00 vr | 09.00-17.30 za | 09.00-12.30 vanaf 1 juli slechts tot 17.30 uur, zaterdag gesloten Geleid bezoek mogelijk op aanvraag. Ook voor scholen. Erna.mannaerts@bib.kuleuven.be of +32 484 97 32 21
